Teoría – Páxina 5 – Termos Escénicos

Termos Escénicos

Dicionario Enciclopédico

Personaxe

Figura ou entidade ficcional que desenvolve as accións do drama e de cuxa presenza depende a progresión do argumento.

Peste

Concepto co que Antonin Artaud compara o teatro no seu libro O teatro e o seu dobre (1938).

Piedade

Vid. Mágoa

Planificación teatral

Acto deliberado de intervención sobre o sistema teatral con intención prospectiva e desde a vontade de mudar as dinámicas do mesmo.

Poiese

Do grego poiesis (ποιησις) “creación”, está na orixe da palabra poesía e, daquela, da poética como disciplina que estuda o proceso de creación literaria a través dunha serie de técnicas concretas sobre as que se teoriza.

Polílogo

Interacción lingüística na que interveñen varias persoas, ou diálogo con máis de dous interlocutores.

Polisistemas, Teoría de

Teoría funcionalista que tenta explicar o funcionamento das actividades humanas en sociedade a partir da idea dunha rede de relacións complexa, o sistema, que establece vínculos de interdependencia con outras redes.

Posdrama

Vid, Posdramático, Teatro  

Posdramaticidade

Condición do teatro posdramático e dos seus derivados. Conxunto de características inherentes ao posdrama.

Posdramático, Teatro

Termo co que se designa unha modalidade teatral que constrúe a posta en escena desde unha vontade desxerarquizadora dos distintos signos, xerando así espectáculos nos que a noción tradicional de “texto” se revisa e nos que cobran valor os modos de significación estritamente escénicos.

Posta en escena

Concepto que aparece a mediados do século XIX para facer referencia a un novo xeito de organizar e concibir a profesión teatral responsable da realización dun espectáculo teatral.

Pragmática

Disciplina que estuda a linguaxe en acción.

Prexuízo

Coñecementos anteriores ao propio acto de recepción que condicionan as fórmulas a través das que a persoa destinataria estabelece o sentido da obra.

Prolepse

Recurso para a manipulación do discurso temporal a través do cal se remite a un episodio posterior aos feitos amosados ou relatados.

Público

1. Conxunto das persoas que reciben unha función dun espectáculo escénico. Conxunto das espectadoras e espectadores.
2. Grupo heteroxéneo de consumidoras e consumidores nun sistema teatral.

Recepción

1. Na comunicación escénica, conxunto de actividades de carácter perceptivo, hermenéutico e avaliativo realizadas polas persoas ás que se destina a mensaxe a través do espectáculo.
2. Suma das diversas interpretacións e opinións sobre unha obra dramática, teatral ou escénica tanto desde unha perspectiva diacrónica coma sincrónica.

Recepción implícita

É a recepción ou lectura creada pola obra, sexa esta un espectáculo escénico ou un texto dramático, a través da escolla de signos e a súa codificación que implican un modelo de decodificación que deberá realizar a persoa que a recibe, condicionada pola propia construción semiótica da obra.

Repertorio

Na Teoría de Polisistemas de Itamar Even-Zohar, é o factor que representa a función do código, proporcionando así as ferramentas compositivas necesarias para que un produto dado poida funcionar de xeito sistémico. No sistema teatral, o repertorio é o conxunto de regras e materiais que rexen tanto a elaboración coma o consumo dun produto teatral determinado.

Representación

1. Posta en escena. Exhibición da obra ante o público.
2. Mímese. Ficción creada a través da posta en escena.
3. Resultado do proceso de construción do significado global da posta en escena a través de signos escénicos.

Retractatio

Mecanismo polo que a mímese volve a ollada aos modelos artísticos do pasado, é dicir, aquelas obras xa refrendadas pola Historia ou polo canon que cumprirían os requisitos poéticos necesarios para seren consideradas obras correctas e, por tanto, segundo a mesma teoría horaciana, decorosas.

Ritmo dramático

Recorrencia periódica a intervalos espaciados de recursos vencellados coa construción da trama e que implican a tensión ou a distensión na dosificación da intriga de xeito que se vai configurando a fábula.

Ritmo dramatúrxico

Recorrencia periódica a intervalos espaciados de recursos vencellados coa construción discursiva do texto dramático.

Ritmo escénico

Recorrencia periódica a intervalos espaciados de certos fenómenos escénicos (signos icónicos, recursos audiovisuais, recursos interpretativos, movementos escenográficos, etc.) que van marcando o tempo da posta en escena e que implican a rapidez ou a lentitude.

Semioloxía teatral

Vid. Semioloxía teatral

Semiótica teatral

  Vid. Semioloxía teatral

Semiotización

Proceso polo cal un signo experimenta unha traslación ou readxudicación do seu significado.

Signo escénico

Unidade mínima de significado na posta en escena caracterizada pola súa natureza icónica, múltiple e simultánea.

Signo icónico

Vid. Icono

Símbolo

1. Tipo de signo no que a relación co referente é de carácter arbitrario (por exemplo, o signo lingüístico).
2. Signo que representa unha entidade abstracta. Trátase, neste senso, dunha figura retórica do pensamento empregada para expresar conceptos abstractos a través de signos que sorprenden pola asociación que implican ou que estabelecen unha semiose complexa pola espiral evocadora que xeran.

Sistema consolidado

Sistema teatral que, por ter acadado un certo grao de madurez e desenvolvemento, posúe un funcionamento normal e complexo.