Termos Escénicos

Dicionario Enciclopédico

Historia

Sucesión ordenada causal e cronoloxicamente dos acontecementos da acción nunha peza teatral, identificábel, nalgúns corpos teóricos, coa fábula. Na análise de espectáculos, unha das partes da atención terá que ver coa determinación e síntese desa orde de acontecementos vencellados aos temas que trata a obra entendendo ambas cousas coma o significado da mesma. Deste xeito, […]

Horizonte de expectativas

Conxunto de preconceptos desde os que se dá a recepción da obra artística, constituíndo unha parte fundamental do proceso de construción do sentido da obra por parte do lector/espectador.

Horror

Na Poética de Aristóteles, é, canda a mágoa, unha das emocións que se purgan a través da experiencia estética da traxedia, dando lugar á catarse.

Iconicidade

Propiedade dos iconos ou signos nos que, no proceso de semiose, ten lugar unha relación de semellanza entre o signo (significante e significado) e o seu referente.

Icono

Tipo de signo cuxa natureza semiótica se basea na iconicidade. Tamén se denomina signo icónico.

Identificación

Proceso experimentado pola persoa á que se destina a obra teatral a través do cal empatiza con quen a protagoniza, comprende as súas accións, e sente que, nas mesmas circunstancias, actuaría do mesmo xeito.

Ilusión

Resultado fundamental da mímese causado polo efecto de realidade que xera a posta en escena sobre a persoa que a recibe, conducíndoa a asumir o pacto escénico ficcional como medida desde a que interpretar a mensaxe sobre o escenario.

Imitación

Vid. Mímese

Institución

Na Teoría de Polisistemas, de Itamar Even-Zohar, é o factor que representa a conservación da actividade artística concreta á que se refire o sistema como tal, e, por tanto, o factor que lexitima as súas normas de funcionamento e garante a súa existencia. No sistema teatral, institucións son todos aqueles individuos, accións e entidades capaces de mediar entre os distintos axentes do sistema teatral para garantir que a actividade denominada teatro exista dentro das dinámicas de comunicación social dunha comunidade cultural dada.

Intriga

Vid. Argumento

Lectora ou lector implícita

Vid. Recepción implícita

Lei de Baumol

Tamén chamada Efecto Baumol ou Lei de Baumol e Bowen. Vid. Fatalidade de custos, Lei de

Melodía

Na Poética de Aristóteles, un dos medios da imitación, canda a palabra e o ritmo.

Metadrama

Vid. Metateatro  

Metateatro

Forma de metaficción especificamente teatral na que o propio teatro forma parte da construción do mundo posíbel dramático xerando unha estrutura complexa na que o teatro contén o propio teatro.

Mímese

Imitación, representación icónica dun referente. É o concepto fundamental da estética e poética antigas. Do grego μίμησις (mimesis), traducido ao latín como imitatio, o concepto nace para referirse á relación creativa entre a arte e o mundo, sendo esta de orde reprodutiva.

Mise en abîme

Literalmente, “construción en abismo”. Estrutura narrativa e dramatúrxica que consiste na repetición de partes que se amosan coma contidas unhas dentro das outras. Nunha estrutura deste tipo, hai sempre unha historia marco que contén dentro de si unha ou varias historias estruturalmente análogas.

Modelo actancial

Esquema de análise que procede da narratoloxía, en concreto do lingüista lituano Algirdas Julius Greimas. A estrutura actancial que propón este investigador a partir de estudos anteriores de Etienne Souriau e Vladimir Propp, contempla seis funcións básicas: Suxeito, Obxecto, Destinador, Destinatario, Axudante e Opoñente.

Mundo posíbel

Vid. Mundos posíbeis, Teoría dos

Mundos posíbeis, Teoría dos

Proposta teórica que trata de explicar a formula compositiva da ficción, entendendo que todo construto ficcional xera un mundo diferente do mundo real en termos semánticos, cunhas normas de funcionamento xeradas pola propia organización da ficción determinada por modos de enunciación específicos dos discursos artísticos.

Mythos

Cómpre distinguilo de “mito” Vid. Fábula

Pensamento

Na Poética de Aristóteles, é unha das propiedades do obxecto da mímese e un dos elementos formais da traxedia, canda o carácter, o argumento, a expresión, a composición musical e o espectáculo.

Personaxe

Figura ou entidade ficcional que desenvolve as accións do drama e de cuxa presenza depende a progresión do argumento.

Peste

Concepto co que Antonin Artaud compara o teatro no seu libro O teatro e o seu dobre (1938).

Piedade

Vid. Mágoa

Poiese

Do grego poiesis (ποιησις) “creación”, está na orixe da palabra poesía e, daquela, da poética como disciplina que estuda o proceso de creación literaria a través dunha serie de técnicas concretas sobre as que se teoriza.

Polílogo

Interacción lingüística na que interveñen varias persoas, ou diálogo con máis de dous interlocutores.

Posdrama

Vid, Posdramático, Teatro  

Posdramaticidade

Condición do teatro posdramático e dos seus derivados. Conxunto de características inherentes ao posdrama.

Posdramático, Teatro

Termo co que se designa unha modalidade teatral que constrúe a posta en escena desde unha vontade desxerarquizadora dos distintos signos, xerando así espectáculos nos que a noción tradicional de “texto” se revisa e nos que cobran valor os modos de significación estritamente escénicos.