Historia – Páxina 3 – Termos Escénicos

Termos Escénicos

Dicionario Enciclopédico

Entremés

Xénero dramático cómico breve da época renacentista e barroca, que normalmente se intercalaba entre dúas xornadas dunha comedia para divertir o público coa súa intención burlesca. Na creación literario-dramática hispánica, considérase o que Lope de Rueda definiu como “paso” o precursor do entremés.

Epización

Procedemento propio do teatro occidental a partir da segunda metade do século XIX polo cal foron abandonándose progresivamente algunhas das estruturas dramáticas máis características para introducir no drama estruturas propias da épica.

Expresionista, Teatro

Movemento artístico das vangardas que xorde en Alemaña a comezos do século XX como reacción ao Naturalismo.

Farándula

Vid. Barroco, Teatro

Fatum

1. Un dos elementos do tráxico, vencellado á noción de destino ou fatalidade; 2. Deidade ou deidades que personifican o Destino na mitoloxía romana.

Futurista, Teatro

Movemento teatral vangardista que conta cun manifesto teatral publicado por Filippo Tomasso Marinetti no ano 1909 e no cal se atopan as claves desta corrente que promove o estupor e a incursión da máquina sobre o escenario en contra do psicoloxismo anterior.

Gangarilla

Vid. Barroco, Teatro

Garnacha

Vid. Barroco, Teatro

Gracioso

Personaxe, xeralmente masculino, característico do teatro do Século de Ouro español, tamén chamado  “figura del donaire”. Forma parte da cadea histórica de personaxes rústicos, coma o bobo ou os pastores e cobra protagonismo a partir das comedias de Lope de Vega.

Granada

Vid. Araceli

Granada

Artefacto escenográfico de orixe medieval.

Hanswurst

Literalmente, “Xoán Chourizo”. Nome dun personaxe tipo da farsa alemá dos séculos XVI e XVII, emparentado con Arlequino ou Bernadon, que representa ao parvo que en parte é hábil, ou ao tolo ao que as tolerías axudan a desenvolverse nunha vida de picaresca na que o sentido práctico predomina sobre o intelectual.

Haremichi

Vid. Kabuki

Histrión

Vocábulo empregado na Antigüidade para referirse aos actores de teatro.

Honra

Topos constante do teatro do Século de Ouro español e doutras tradicións literarias que pode provocar situacións dramáticas tráxicas ou xocosas. Este tema recorrente na literatura dramática áurea refírese á reputación, distinción, gabanza ou fama dun determinado personaxe e que, no desenvolvemento da trama, habitualmente terá que salvagardar, recuperar ou restaurar.

Hypokrités

Termo grego para referirse ao actor.

Ilusión

Resultado fundamental da mímese causado polo efecto de realidade que xera a posta en escena sobre a persoa que a recibe, conducíndoa a asumir o pacto escénico ficcional como medida desde a que interpretar a mensaxe sobre o escenario.

Independente, Teatro

Movemento teatral levado a cabo por diversos grupos con vontade de exercicio profesional ao longo de toda a xeografía do Estado español entre a década dos 60 e dos 80 do século XX.

Innamorati

Vid. Commedia dell’arte

Interludio

Peza dramática curta, normalmente de carácter lúdico, introducida entre dous actos e que serve de distensión ou descanso da obra meirande na cal se intercala.

Intermedio

1. Pausa ou descanso no medio dunha representación escénica.
2. Peza breve intercalada entre os actos dunha peza.

Isabelino, Teatro

Idade de ouro do teatro inglés, que se extende do 1580 ao 1630 e coincide co reinado da raína Isabel I (1558-1603) e de Xacobe I (1603-1625).

Kabuki

Xénero teatral xaponés que se remonta a finais do século XVI e que apareceu como unha versión laica das danzas budistas. Os argumentos habituais do kabuki son enredos amorosos entre o samurai e a cortesá. Ademais das obras de tema popular, tamén existen as de carácter histórico. É moi característico pola utilización de maquillaxe facial e ás veces corporal e pola mestura da danza, a música e o recitado.

Kathakali

Xénero teatral de orixe aristocrática que xorde no século XVII na rexión de Kerala, no surleste da India.

Kerkides

Sectores, divididos entre si por escaleiras, en que se distribúe no theatron.

Kiogen

Xénero teatral xaponés cuxo nacemento se rexistra no século XIV e que se presentaba como un interludio entre os actos do teatro noh coa finalidade de distensión. Trátase dunha comedia, sátira ou absurdo de carácter popular.

Ko-dogu

Vid. Kabuki  

Koilon

Grada ou “lugar desde onde se ve”, isto é, a área na que senta o público.

Lazzo, Lazzi

Vid. Commedia dell’arte

Libro de apuntador

Vid. Apuntadora, Apuntador