Curral de comedias – Termos Escénicos

Termos Escénicos

Dicionario Enciclopédico

Curral de comedias

Categoría:

Espazo de representación do teatro comercial durante o Barroco español, xunto cos palacios e recintos da monarquía para o teatro cortesán e a rúa para os autos e os cómicos da legua, entre outras manifestacións artísticas.

O nacemento destes teatros estábeis durante o Século de Ouro español, que son o paso da rúa a un recinto pechado que permite cobrar entrada, estivo relacionado con varios factores, dende a beneficencia das confrarías para destinar a recadación á asistencia de asilos e hospitais ata por iniciativa municipal ou estritamente comercial e privada.

Nas súas orixes, estes espazos eran en realidade patios comunitarios da veciñanza acomodados para as representacións, onde o público ocupaba tanto a parte do patio coma os balcóns e fiestras das vivendas como lugar mellor acomodado. Posteriormente, os novos currais foron construídos especificamente para responder ás necesidades de representación das comedias, pero seguindo a estrutura dos currais antigos. Así, os tres elementos básicos que deberían ter son: un escenario de madeira para a representación, un patio central a ceo aberto no que se podía estender un pano que tapaba o sol e uniformizaba a luz para que na representación se puidesen empregar candís e luminarias como elementos de significación da luz e os apousentos reservados para as clases superiores, para o clero ou para a intelectualidade.

O escenario, ademais de espazo da representación, podía ter unha trampa no chan, chamado escotillón, polo cal podían aparecer personaxes durante a representación. Debaixo tamén estaban os vestiarios masculinos, pois se erguían aproximadamente metro e medio sobre o nivel do patio. Igualmente, tamén puideron colocarse estaribeis adxacentes para algunhas representacións que necesitasen elementos escenográficos de maior tamaño ou para colocar bancos e taburetes. Detrás do escenario, a modo de fachada e aproveitando as columnas e fiestras, colocábanse teas e lenzos pintados empregados para a representación. Eran nove ocos que podían servir para a maquinaria escénica ou como espazo de representación e polo tanto para a aparición de actores, animais ou obxectos.

Curral de comedias. Detalles. Ilustración: Diego Valeiras

O espazo para o público era variado e respondía á estruturación social e ás normas sociais da época, así coma á socioloxía dos teatros, suxeitos a normativas cambiantes e ao apoio, presenza e control da monarquía, que ademais concedía as licenzas de representación. As entradas máis baratas eran as do patio, onde estaban as clases máis humildes e onde ás veces era preciso que interviñesen os alguacís de comedia para manter a orde. Na cazola (cazuela na época) á altura do primeiro andar, estaban as mulleres, e enriba deste espazo uns apousentos con varanda reservados para a nobreza e as autoridades municipais. No primeiro e no segundo andar, atopariamos os apousentos (aposentos), de fiestra e de balcón que eran dependencias das casas lindeiras dispostas con cadeiras e ás veces con celosías nas de fiestra co obxecto de ver sen seren vistos. Finalmente, na parte superior, no terceiro andar, estarían os faiados reservados para escritores e clérigos, que malia as prohibicións, acudían ao teatro e gustaban de atoparse nese espazo chamado tertulia.

A ambos lados das entradas había unha dependencia para os aloxadores (alojeros) que vendían unha bebida refrescante a base de auga, mel e especias. Eran espazos que podían variar o seu aforo dependendo da colocación de bancos ou das necesidades da representación, pero tense calculado que no curral do Príncipe de Madrid puido haber capacidade para mil persoas perfectamente.

Relacionado con